Mức giá điện mới giúp EVN thu lợi 1.000 tỷ đồng, nhưng Viettel, CMC cảnh báo điều này sẽ ảnh hưởng đến chuyển đổi số quốc gia

Quy định mới về áp dụng giá điện cho trung tâm dữ liệu đang tạo ra nhiều phản ứng từ doanh nghiệp công nghệ.

Theo VietNamNet, Thông tư số 60/2025/TT-BCT ngày 2/12/2025 của Bộ Công Thương quy định về thực hiện giá bán điện áp dụng theo mục đích kinh doanh, thay vì giá bán điện theo mục đích sản xuất cho các trung tâm dữ liệu (data center).

Sau khi quy định này có hiệu lực, Viettel, VNPT, FPT Telecom, CMC và VNG Data Center đã gửi văn bản tới Bộ Công Thương liên quan đến việc điều chỉnh cách áp khung giá điện đối với các cơ sở này.

Các doanh nghiệp cho biết tại nhiều địa phương, các công ty điện lực đã thông báo áp dụng khung giá điện mới cho các đơn vị có trung tâm dữ liệu trên địa bàn. Đại diện CMC Telecom cho hay, qua ba kỳ hóa đơn đầu tiên sau khi điều chỉnh, chi phí điện - vốn là khoản chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí vận hành trung tâm dữ liệu - đã tăng hơn 50% so với trước.

Mức tăng đột biến này gây ra tác động rất lớn đến kế hoạch tài chính, cấu trúc giá dịch vụ, cũng như khả năng duy trì vận hành ổn định và mở rộng đầu tư của các trung tâm dữ liệu.

Tổng Giám đốc CMC Telecom Ngô Trọng Hiếu cho biết: “Theo tính toán của chúng tôi, các doanh nghiệp công nghệ có trung tâm dữ liệu của Việt Nam sẽ đóng thêm khoảng 1.000 tỷ đồng mỗi năm cho EVN. Điều này ngay lập tức làm cho các trung tâm dữ liệu bị ảnh hưởng lớn, thậm chí thua lỗ.

Nó cũng ảnh hưởng lớn đến đầu tư nước ngoài khi Việt Nam đang muốn mở cửa đón "đại bàng" công nghệ với các tập đoàn làm về bán dẫn và AI theo như chủ trương của Đảng và Nhà nước đang khuyến khích. Điều này cũng đi ngược với Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị để thúc đẩy công nghệ cao và hạ tầng số của Việt Nam”.

Trao đổi với VietNamNet, Tổng Giám đốc Viettel IDC Lê Bá Tân cho biết việc áp mức giá điện từ sản xuất sang điện kinh doanh khiến chi phí của doanh nghiệp tăng đáng kể. Khung giá mới làm chi phí phát sinh trước mắt khoảng 1.000 tỷ đồng. Việc này có thể khiến các doanh nghiệp vận hành trung tâm dữ liệu thua lỗ, nếu không điều chỉnh giá dịch vụ với khách hàng.

“Ở một số địa phương, chúng tôi đã nhận được thông báo áp khung giá điện mới. Điều này sẽ đẩy các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ gặp khó khăn và thua lỗ, bởi không thể ngay lập tức tăng giá với khách hàng được do chúng tôi đã ký hợp đồng từ trước đó. Ước tính có khoảng 20.000 khách hàng của chúng tôi sẽ chịu mức giá tăng cao hơn.

Nó cũng sẽ ảnh hưởng lớn đến quá trình chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần của Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị. Bên cạnh đó, cũng sẽ ảnh hưởng lớn đến việc thu hút các tập đoàn công nghệ lớn của nước ngoài và ảnh hưởng đến môi trường đầu tư của Việt Nam”, đại diện Viettel thông tin.

Một chuyên gia chia sẻ với VietNamNet rằng, thông thường ở các quốc gia, điện năng sử dụng cho trung tâm dữ liệu chiếm khoảng 2-3% tổng tiêu thụ điện của nước đó. Trong khi tại Việt Nam, tỷ lệ này thấp hơn đáng kể, cụ thể là dưới 2%.

Trung tâm dữ liệu đang được nhiều nước xem là hạ tầng số, thậm chí là hạ tầng của các hạ tầng và có chiến lược, chính sách ưu đãi thúc đẩy. Đây cũng là “xương sống” cho chuyển đổi số, kinh tế số, Chính phủ số và xã hội số, do đó cần có chính sách thúc đẩy phát triển.

Vị chuyên gia này nhận định, nếu trung tâm dữ liệu phải chịu mức giá điện cao, doanh nghiệp công nghệ có thể giảm động lực đầu tư vào lĩnh vực này, từ đó tác động lớn tới hạ tầng số quốc gia và năng lực cạnh tranh của Việt Nam.

Các tập đoàn lớn đồng loạt lên tiếng

Trong công văn gửi Bộ Công Thương mới đây, Viettel, VNPT, FPT Telecom, CMC và VNG Data Center lập luận rằng trung tâm dữ liệu nên được xem là hoạt động sản xuất thay vì kinh doanh.

Theo đó, trung tâm dữ liệu vận hành như một cơ sở kỹ thuật - công nghiệp đặc thù, với những đặc điểm tương tự nhà máy sản xuất, gồm: Tải nền ổn định, mức tiêu thụ điện lớn, hoạt động liên tục 24/7 không gián đoạn, hệ thống kỹ thuật nhiều lớp và phức tạp (nguồn điện, làm mát, an toàn, dự phòng, giám sát). Trong đó, toàn bộ điện năng tiêu thụ sẽ phục vụ cho “dây chuyền” tạo ra năng lực hạ tầng số.

Điện năng tại trung tâm dữ liệu được xem là yếu tố đầu vào trực tiếp, thiết yếu và không thể thay thế để “sản xuất” ra năng lực điện toán, lưu trữ, kết nối, cũng như môi trường vận hành ổn định, an toàn cho hệ thống thông tin của cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp và tổ chức xã hội.

Các doanh nghiệp công nghệ nhấn mạnh, trung tâm dữ liệu không phải địa điểm kinh doanh thương mại, bán lẻ hay dịch vụ tiêu dùng và không phục vụ mục đích tiêu dùng điện tại chỗ.

Ngược lại, đây là hạ tầng nền tảng hỗ trợ hoạt động của các ngành khác, có vai trò tương tự điện, nước hoặc hạ tầng khu công nghiệp trong nền kinh tế truyền thống.

Trung tâm dữ liệu còn là đầu vào sản xuất liên ngành và là cấu phần trọng yếu của hạ tầng số, đóng vai trò mắt xích trung tâm trong hệ sinh thái gồm: Hạ tầng truyền thống (vật lý), hạ tầng số (nền tảng), công nghiệp CNTT, ứng dụng CNTT, an toàn thông tin mạng.

Chức năng của trung tâm dữ liệu là bảo đảm dòng chảy dữ liệu liên tục, tin cậy, hình thành hệ sinh thái số và dòng tri thức tới tổ chức, người dân, gắn liền với an toàn thông tin mạng và chủ quyền số quốc gia.

Ngoài ra, đây cũng là đầu vào sản xuất cho nhiều lĩnh vực như: Chính phủ số, tài chính - ngân hàng, công nghiệp, logistics, năng lượng, thương mại điện tử, y tế - giáo dục và AI.

Vì vậy, các doanh nghiệp cho rằng điện sử dụng tại trung tâm dữ liệu về bản chất là điện đầu vào phục vụ sản xuất hạ tầng số, không phải điện phục vụ hoạt động kinh doanh dịch vụ theo nghĩa thông thường.

THEO NGUOIQUANSAT